Tương lai định sẵn cho hai thế lực xe "xanh" lớn nhất hành tinh, nhưng không phải xe nào cũng như nhau.
Dù xe điện chạy pin (BEV) và xe chạy hydro (FCEV) đều hứa hẹn giao thông sạch, nhưng chúng đang đi trên hai con đường khác biệt. Điểm khác nhau cốt lõi nằm ở phương thức lưu trữ năng lượng, khi xe điện sạc trực tiếp vào pin, còn xe hydro tự chuyển hóa khí thành điện. Trong hai thập kỷ tới, kẻ chiến thắng ở phân khúc xe du lịch cá nhân đã lộ diện rõ ràng. Điều này đẩy công nghệ hydro phải chuyển hướng sang các mảng vận tải chuyên dụng hơn.
Một chiếc xe điện tại trạm sạc.
Nguyên nhân lớn nhất khiến xe điện áp đảo xe hydro nằm ở bài toán hiệu suất năng lượng tổng thể. Xe điện đạt hiệu suất từ nguồn điện đến bánh xe vượt trội trên 70% nhờ quy trình truyền tải trực tiếp. Ngược lại, chuỗi cung ứng phức tạp của hydro từ khâu sản xuất, nén, vận chuyển đến chuyển đổi trên xe đã kéo hiệu suất thực tế chạm đáy chỉ còn 20-30%. Sự lãng phí năng lượng sơ cấp này biến xe điện thành lựa chọn kinh tế hơn hẳn trên mỗi km vận hành.
Tuy nhiên, xe hydro lại nắm giữ lợi thế tuyệt đối về tốc độ nạp nhiên liệu chỉ trong 5 phút và tầm hành trình dài. Lợi thế này không quá quan trọng với xe cá nhân vốn có thể sạc dễ dàng tại nhà thông qua hạ tầng lưới điện sẵn có. Nhưng đối với vận tải thương mại nặng – nơi không thể dừng sạc lâu và cần tối ưu tải trọng – tốc độ của hydro sẽ lấn lướt. Thêm vào đó, hạ tầng trạm nạp hydro rất đắt đỏ, chưa kể nguồn hydro phát thải thấp hiện chiếm chưa đầy 1% sản lượng toàn cầu.
Thực tế thị trường phản ánh rõ thế cục khi doanh số xe điện toàn cầu vượt mốc 20 triệu chiếc vào năm 2025 và dự kiến đạt 23 triệu chiếc vào năm 2026. Trong khi đó, thị trường xe hydro dù tăng trưởng từ 0,2 tỷ USD năm 2024 lên 2,1 tỷ USD vào năm 2030 nhưng vẫn quá nhỏ bé. Dự báo xe hydro chỉ chiếm khoảng 4% tổng số phương tiện không phát thải vào năm 2044, tập trung chủ yếu ở xe tải đường dài.
Đồ họa so sánh giữa xe điện pin và hydro.
Cục diện tương lai sẽ không có cuộc chiến sinh tử nào, mà là sự phân chia ranh giới thị trường rõ rệt. Xe điện chạy pin với lợi thế giá rẻ, hiệu suất cao sẽ thống trị hoàn toàn phân khúc giao thông đường bộ hàng ngày. Trong khi đó, năng lượng hydro sẽ trở thành vũ khí chiến lược tại các ngách vận tải hạng nặng khó điện hóa, hoàn thiện bức tranh giao thông sạch toàn cầu.
Nguồn: https://nguoiduatin.vn/xe-dien-pin-doi-dau-xe-dien-hydro-ai-la-ke-chien-thang-204261806152002555.htm
